Ezechiela 13: 11-16

"Powiedz tynkarzom: Odpadnie; przyjdzie ulewny deszcz, ześlę wielki grad, [który] spadnie, zerwie się gwałtowny wiatr, oto wtedy runie ściana. Czyż nie spytają was: Gdzie jest tynk, którym tynkowaliście [ścianę]? Dlatego tak mówi Pan, Jahwe: W złości mojej rozpętam wiatr gwałtowny, w moim gniewie sprowadzę ulewny deszcz, a w mej złości przyjdzie wielki grad na zniszczenie. Zburzę ścianę, którą pokryliście tynkiem. Zrównam ją z ziemią, jej fundamenty zostaną odsłonięte i runie, wy zaś zginiecie pod nią i poznacie, że Ja jestem Jahwe. Wywrę moją złość na ścianie i na pokrywających ją tynkiem. I spytają was: Gdzie jest ściana i gdzie są jej tynkarze, wieszcze Izraela, prorokujący o Jerozolimie, mający dla niej widzenie pokoju, podczas gdy nie ma pokoju? - wyrocznia Pana, Jahwe." (Biblia Poznańska 1974/75)

"Oświadcz tym, którzy tynk smarują, że zapadnie się! Przyjdzie deszcz ulewny, albo spuszczę bryły gradu, aby padały, albo wicher gwałtowny się zerwie. A oto, gdy zapadnie się mur, czyż wtedy nie powiedzą do was: gdzież teraz ów tynk, którymście smarowali? Przeto rzecze tak Pan Wiekuisty: Oto wyprowadzę wicher gwałtowny w oburzeniu Mojem, a deszcz ulewny w gniewie Moim przyjdzie, a bryły gradu w zapalczywości - ku doszczętnemu zniszczeniu. I rozwalę mur, któryście obsmarowali tynkiem, a zrównam go z ziemią, aby się ukazała podwalina jego; i tak runie, i zginiecie w pośród niego, i poznacie żarn Ja Wiekuisty ! I spełnię do końca oburzenie Moje nad murem, i nad tymi, którzy smarowali go tynkiem, i powiem wam: Niema muru, i niema tych, którzy go smarowali. Wy prorocy Israela, którzy prorokujecie o Jerozolimie a wiastujecie jej widzenia pokoju, gdy pokoju niema, rzecze Pan Wiekuisty!" (Cylkow 1900)

To nie jest tylko rozdział o fałszywych prorokach. Okłamywani ludzie w Jerozolimie myśleli, że żyją sobie w bezpiecznym kociołku, są oddzieleni grubym murem od niebezpieczeństw. Ludzie pobudowali sobie mury, a fałszywi prorocy te mury ładnie tynkowali. Największy mur jaki postawiali to ten wobec Pana Boga. Ich statek tonął, a oni nadal spodziewali się szczęśliwego zakończenia rejsu. Ludzie lubią być ładnie okłamywani. Fałszywi prorocy byli i są obecnie ekspertami w eleganckim okłamywaniu ludzi. Kładą ładne, modne tynki i gładzie. Zło nazywają dobrem i ludziom się to podoba.

"Biada tym, którzy zło nazywają dobrem, a dobro złem, którzy zamieniają ciemność w światłość, a światłość w ciemność, zamieniają gorycz w słodycz, a słodycz w gorycz." Izaj. 5:20

Dla ludzi nie było ważne, że mur zbudowany był z bałwochwalstwa, odstępstwa, przewrotności, bezprawia, bezbożności, z przemocy fizycznej i psychicznej, wyzysku, grabieży, a także z przelewu krwi. Istotny był tynk, będący mieszaniną ułudy, zadufania i fałszywej pewności siebie, piękny tynk położony przez fachowców od tuszowania zła.

„Rzeczy okropne i ohydne dzieją się w tym kraju. Prorocy prorokują fałszywie, a kapłani nauczają według własnego widzimisię; mój zaś lud kocha się w tym. Lecz co poczniecie, gdy to się skończy?” Jer. 5:30-31

W poprzednim fragmencie czytaliśmy o lisach, że fałszywi prorocy są jak lisy w ruinach. Jest jeszcze jedna ciekawa myśl na ten temat. W Pieśniach nad Pieśniami 2:15 czytamy; „Połapcie nam lisy, małe liski, które psują (pustoszą) winnice, a winnice nasze zakwitają!” Fałszywi prorocy są jak lisy, mają za zadanie zniszczyć, zdewastować winnicę Pana. Ich celem jest doprowadzić wspólnoty do ruiny, bo ruiny i opustoszałe duchowo miejsca są ich ulubionym miejscem zamieszkania. Wyłapcie te małe lisy w waszych wspólnotach, póki nie urosną i będzie za późno.

Słuchanie fałszywych proroków jest też jak wznoszenie budowli na piasku. Społeczność wznosi jako mur, pięknie otynkowany przez fałszywych proroków, ale gdy tylko przyjdzie doświadczenie i próba, a tynk i mur szybko się rozpadają i odsłaniając, nic nie warty fundament z piasku.

„A każdy, kto słucha tych słów moich, lecz nie wykonuje ich, przyrównany będzie do męża głupiego, który zbudował swój dom na piasku. I spadł ulewny deszcz, i wezbrały rzeki, i powiały wiatry, i uderzyły na ów dom, i runął, a upadek jego był wielki.” Mat. 7:26-27

W poprzednim fragmencie czytaliśmy; „Nie wstąpiliście na wyłomy [twierdzy] i nie opasaliście murem Domu Izraela, aby ostał się w czasie boju, w dzień Jahwe." Ez 13:5 To jest ważne wtrącenie. Czytając zbyt pospiesznie cały rozdział, nie zauważymy tej bardzo ważnej myśli. Zadaniem proroków ‘tych którzy widzą' było zadbać o mury, a nie tylko je tynkować. Mury są po to by chronić. Naprawiając mury Boży prorocy dbali o bezpieczeństwo, duchowe bezpieczeństwo ludu Bożego, Bożej winnicy. Takimi prorokami byli Ezechiel i Jeremiasz. Fałszywi prorocy dbali tylko o to by wszystko na zewnątrz ładnie wyglądało. Tymczasem gdy przyjdzie bitwa w dzień Pański i wszystko co ma tylko ładne tynki runie.

"Albowiem fundamentu innego nikt nie może założyć oprócz tego, który jest założony, a którym jest Jezus Chrystus. A czy ktoś na tym fundamencie wznosi budowę ze złota, srebra, drogich kamieni, z drzewa, siana, słomy, To wyjdzie na jaw w jego dziele; dzień sądny bowiem to pokaże, gdyż w ogniu się objawi, a jakie jest dzieło każdego, wypróbuje ogień. Jeśli czyjeś dzieło, zbudowane na tym fundamencie, się ostoi, ten zapłatę odbierze; Jeśli czyjeś dzieło spłonie, ten szkodę poniesie, lecz on sam zbawiony będzie, tak jednak, jak przez ogień. Czy nie wiecie, że świątynią Bożą jesteście i że Duch Boży mieszka w was?" 1 Kor. 3:11-16

Taką tendencję do tynkowania byle jakich budowli zobaczył Pan Jezus w faryzeuszach gdy powiedział; „Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy, że oczyszczacie z zewnątrz kielich i misę, wewnątrz zaś są one pełne łupiestwa i pożądliwości. Ślepy faryzeuszu! Oczyść wpierw wnętrze kielicha, aby i to, co jest zewnątrz niego, stało się czyste. Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy, że podobni jesteście do grobów pobielanych, które na zewnątrz wyglądają pięknie, ale wewnątrz są pełne trupich kości i wszelakiej nieczystości. Tak i wy na zewnątrz wydajecie się ludziom sprawiedliwi, wewnątrz zaś jesteście pełni obłudy i bezprawia.” Mat. 23:25-28

Pan Bóg mówi; „Tynk odpadnie. Sprawię, że przyjdzie ulewny deszcz, spadnie grad, zerwie się gwałtowny wiatr i ściana runie. I powiedzą wam: Nie ma ściany ani tych, którzy ją tynkowali.” 

 

The Book of Ezekiel is a special book of the Old Testament

Księga Ezechiela jest wyjątkową Księgą w Starym Testamencie. Widzimy w niej wiele podobieństw do współczesnych nam czasów i obecnej sytuacji w Kościele chrześcijańskim. Jest w pełni kompatybilna z Księga Objawienia i zawiera wiele bardzo istotnych informacji na temat upodobań i charakteru Pana Boga. Zawiera cenne wskazówki dotyczące naszego postępowania. W 2016 roku chciałbym zachęcić Was do czytywania i studiowania tej Księgi w swoich domach i wspólnotach. Zwracam się z gorącym apelem do kaznodziei i ludzi pióra, aby opierali swoje kazania i artykuły o treść tej Księgi. Wierzę, - otrzymałem to przekonanie od Pana, że jest to bardzo ważne poselstwo dla Kościoła na nowy rok. Proszę też Was gorąco o przekazanie tej informacji swoim znajomym i zachęcanie ich do poznania cennego poselstwa jakie można znaleźć na kartach proroctwa Ezechiela.

 The Book of Ezekiel is a special book of the Old Testament. We can see here numerous parallels to the contemporary times and current situation in the Christian church. It is fully compatible with the Book of Revelation and it contains many very significant pieces of information on the likings and the character of God as well as valuable instructions concerning our proper conduct. In 2016 I would like to encourage you to read and study this book in your homes and congregations. I wish to make an appeal to preachers and writters to base their sermons and articles on this book. I believe - I have received this conviction from the Lord - that this is an extremely important message for the church for the new year. I would like you to share this information with your friends and encourage them to get acquainted with the valuable message which can be found in the Ezekiel's prophecy.

Co ma wspólnego słoma z ziarnem...

"Albowiem nawet prorok, nawet kapłan postępują haniebnie, nawet w moim domu znalazłem ich nieprawość - wyrocznia Pana."

Zanim przejdziemy dalej w naszych rozważaniach do kolejnego fragmentu jest konieczne aby, w ramach uzupełnienia, przeczytać obszerne fragmenty z dwudziestego trzeciego rozdziału proroctwa Jeremiasza;

„Biada pasterzom, którzy prowadzą do zguby i rozpraszają owce mojego pastwiska - wyrocznia Pana. Dlatego to mówi Pan, Bóg Izraela, o pasterzach, którzy mają paść mój naród: Wy rozproszyliście moją trzodę, rozpędziliście i nie zatroszczyliście się o nią; oto Ja się zatroszczę o nieprawość waszych uczynków - wyrocznia Pana. (...)

O prorokach. Rozdziera się serce we mnie, wszystkie moje członki ogarnia drżenie, jestem jak człowiek pijany, jak człowiek przesycony winem - z powodu Pana i Jego świętych słów. (...)  
Albowiem nawet prorok, nawet kapłan postępują haniebnie, nawet w moim domu znalazłem ich nieprawość - wyrocznia Pana. Dlatego będzie ich droga dla nich gruntem śliskim, na którym się potkną w ciemnościach i upadną. Albowiem ześlę na nich nieszczęście w roku, w którym ich nawiedzę - wyrocznia Pana. Także wśród proroków Samarii widziałem szaleństwo: prorokowali w imię Baala i zwodzili mój naród, Izraela. A wśród proroków Jerozolimy widziałem obrzydliwość: cudzołóstwo, zatwardziałość w kłamstwie i popieranie złoczyńców, przy czym nikt się nie nawraca ze swej niegodziwości. Stali się oni wszyscy dla Mnie jakby Sodomą, a mieszkańcy ich jakby Gomorą. (...)
 
To mówi Pan Zastępów: Nie słuchajcie proroków, którzy wam przepowiadają: wprowadzają was w błąd; zwiastują wam urojenia swego serca, nie zaś to, co pochodzi z ust Pańskich. Mówią stale tym, co uwłaczają słowu Pana: Będziecie zażywać pomyślności. Wszystkich zaś tych, co idą za popędem swego serca, zapewniają: Nie spotka was nieszczęście. (...)

Oto nawałnica Pańska, gniew powstaje, burza szaleje, spada na głowę niegodziwych. Nie ustanie gniew Pana, dopóki nie wykona On i nie urzeczywistni zamiarów swego serca. Przy końcu dni zrozumiecie to w pełni. Nie posłałem tych proroków, lecz oni biegają; nie mówiłem do nich, lecz oni prorokują. Gdyby stali w mojej radzie, głosiliby moje słowa mojemu narodowi i nawróciliby ich ze złej drogi oraz z przewrotnego postępowania. (...) 

Słyszałem to, co mówią prorocy, którzy prorokują fałszywie w moim imieniu: Miałem sen, miałem sen! Dokądże będzie tak w sercu proroków, przepowiadających kłamliwie i przepowiadających złudy swego własnego serca? Zmierzają ku temu, by przez sny swoje, które jeden drugiemu opowiada, poszło w niepamięć moje Imię u mojego ludu, podobnie jak zapomnieli mego Imienia dla Baala ich przodkowie. Prorok, który miał sen, niech opowiada swój sen! Kto miał moje słowo, niech wiernie opowiada moje słowo! Co ma wspólnego słoma z ziarnem - wyrocznia Pana.

Czy moje słowo nie jest jak ogień - wyrocznia Pana - czy nie jest jak młot kruszący skałę? Oto dlatego się zwrócę przeciw prorokom - wyrocznia Pana - którzy kradną sobie nawzajem moje słowo. Oto się zwrócę przeciw prorokom - wyrocznia Pana - którzy używają swego własnego języka, by wypowiadać wyrocznie. Oto się zwrócę przeciw tym, którzy prorokują sny kłamliwe - wyrocznia Pana - opowiadają je i zwodzą mój lud kłamstwami i chełpliwością. Nie posłałem ich ani nie dawałem polecenia; w niczym też nie są użyteczni dla tego narodu - wyrocznia Pana.” 

Jer. 23:1-2,9,11-14,16-17,19-22,25-32

Chanianiasz - fałszywy prorok w Izraelu

Dla lepszego zrozumienia wagi tematu fałszywych proroków przeczytajmy jeszcze jeden fragment z Księgi Jeremiasza w którym współczesny Ezechielowi prorok opisuje swoją historię ze spotkania z pewnym fałszywym prorokiem Nienaszlochaniem.

„W tym samym roku, na początku panowania Sedekiasza, króla judzkiego, w czwartym roku, w piątym miesiącu, rzekł do mnie Chananiasz, syn Azura, prorok z Gibeonu, w domu Pana, wobec kapłanów i całego ludu: Tak mówi Pan Zastępów, Bóg Izraela: Złamię jarzmo króla babilońskiego. W przeciągu dwóch lat sprowadzę z powrotem na to miejsce wszystkie przybory domu Pana, które król babiloński Nebukadnesar zabrał z tego miejsca i kazał je zawieźć do Babilonu.  Także Jechoniasza, syna Jojakima, króla judzkiego, i wszystkich wygnańców Judy, którzy poszli do Babilonu, sprowadzę z powrotem na to miejsce - mówi Pan - gdyż złamię jarzmo króla babilońskiego.  Wtedy prorok Jeremiasz odezwał się do proroka Chananiasza wobec kapłanów i wobec całego ludu, który stał w domu Pana.  I rzekł prorok Jeremiasz: Niech się tak stanie! Niech tak uczyni Pan! Niech Pan spełni twoje słowa, które prorokowałeś, że sprowadzi na to miejsce przybory domu Pana i wszystkich wygnańców z Babilonu.

Wszakże posłuchaj tego słowa, które ja wypowiadam do twoich uszu i do uszu całego ludu!  Prorocy, którzy byli od dawien dawna przede mną i przed tobą, zapowiadali dla wielu krajów i wielkich królestw wojnę, głód i zarazę.  Natomiast prorok, który prorokuje o pokoju, zostaje uznany za proroka, którego prawdziwie posłał Pan, dopiero gdy spełni się jego słowo.  Wtedy prorok Chananiasz ściągnął jarzmo z szyi proroka Jeremiasza i złamał je.  I rzekł Chananiasz wobec całego ludu: Tak mówi Pan: Tak złamię jarzmo Nebukadnesara, króla babilońskiego, w przeciągu dwóch lat z karku wszystkich narodów. I odszedł Jeremiasz swoją drogą.
  A gdy prorok Chananiasz złamał jarzmo na szyi proroka Jeremiasza, doszło Jeremiasza słowo tej treści:  Idź i powiedz Chananiaszowi: Tak mówi Pan: Złamałeś jarzmo drewniane, ale Ja zrobię zamiast niego jarzmo żelazne.  Bo tak mówi Pan Zastępów, Bóg Izraela: Jarzmo żelazne wkładam na szyję tych wszystkich narodów, aby służyły Nebukadnesarowi, królowi babilońskiemu, i będą mu służyły; także zwierzęta polne mu poddałem.  Potem rzekł prorok Jeremiasz do proroka Chananiasza: Słuchajże, Chananiaszu: Nie posłał cię Pan, a ty wywołujesz w tym ludzie fałszywą ufność.  Dlatego tak mówi Pan: Oto Ja usunę cię z powierzchni ziemi. Jeszcze w tym roku umrzesz, gdyż głosiłeś odstępstwo od Pana. I umarł prorok Chananiasz w tym roku w miesiącu siódmym.  Jer. 28:1-17

Ezechiela 13: 1-10

„Jahwe przemówił do mnie w te słowa: Synu człowieczy, prorokuj przeciw wieszczom Izraela, którzy prorokują, i mów do proroków [wieszczących] we własnym imieniu: Słuchajcie słowa Jahwe! Tak mówi Pan, Jahwe: Biada nikczemnym prorokom, którzy idą za własnym natchnieniem, choć nic nie widzieli Izraelu, twoi prorocy są jak lisy w ruinach. Nie wstąpiliście na wyłomy [twierdzy] i nie opasaliście murem Domu Izraela, aby ostał się w czasie boju, w dzień Jahwe. Mają złudne widzenia i wróżby kłamliwe. Głoszą: Wyrocznia Jahwe, a tymczasem Jahwe ich nie posłał i spodziewają się, że potwierdzi [ich] słowo. Czyż nie mieliście złudnych widzeń? Nie głosiliście kłamliwych wróżb? Mówicie: Wyrocznia Jahwe, a Ja nie przemawiałem. Dlatego tak mówi Pan, Jahwe: Ponieważ głosicie rzeczy złudne i widzicie kłamstwo. Ja jestem przeciw wam - wyrocznia Pana, Jahwe. Ręka moja będzie przeciw prorokom, mającym złudne widzenia i wróżącym kłamstwo. Nie będą [należeć] do zgromadzenia mojego ludu i nie zostaną wpisani w poczet Domu Izraela. Poznacie, że Ja jestem Pan, Jahwe, gdyż nie wejdą do ziemi Izraela dlatego, że zwodzą mój lud mówiąc: Pokój, a nie ma pokoju. [Gdy] on buduje ścianę, to oni pokrywają ją tynkiem.” (Biblia Poznańska 1974/75)

„I doszło mnie słowo Wiekuistego, głosząc: Synu człowieczy: Zwiastuj przeciw prorokom Israela, co to prorokują, a oświadcz tym prorokującym z własnego serca: słuchajcie słowa Wiekuistego! Tak rzecze Pan Wiekuisty : Biada tym prorokom nikczemnym, którzy idą za własnym duchem swoim, i za tem czego w istocie nie widzieli! Niby szakale śród ruin są prorocy twoi, Israelu!' Nie stanęliście u wyłomów, aniście naprawili muru około domu Israela, aby się mógł ostać w boju, w dzień Wiekuistego. Widzieli marność i wróżbę kłamliwą, ci którzy głosili: „orzeczenie Wiekuistego!" gdy przecież Wiekuisty ich nie posłał, aktorzy czekali jeszcze na spełnienie się słowa! Alboście nie widzenie marne widzieli i wróżbę kłamliwą wypowiadali, a jednak głosili: „orzeczenie Wiekuistego", gdym Ja nie mówił? Przeto rzecze tak Pan Wiekuisty: Dla tego, żeście głosili marność, a widzieli kłamstwo, dla tego oto Ja przeciw wam ! rzecze Pan Wiekuisty. I legnie ręka Moja na prorokach, widzących marność a wróżących kłamstwo: w zborze ludu Mojego nie stanie ich, a w poczet domu Israela nie będą zapisani, a do ziemi israelskiej nie wnijść im, a tak poznacie żem Ja Pan, Wiekuisty. Przeto, przeto że łudzili lud Mój, głosząc „pokój", gdzie pokoju niema, a gdzie - budował mur, tam go oni tynkiem obsmarowywali.” (Cylkow 1900)

Przeczytajmy jeszcze bardzo ważny dla naszych dzisiejszych rozważań fragment z drugiego listu Piotra 2:1-3 „Lecz byli też fałszywi prorocy między ludem, jak i wśród was będą fałszywi nauczyciele, którzy wprowadzać będą zgubne nauki i zapierać się Pana, który ich odkupił, sprowadzając na się rychłą zgubę. I wielu pójdzie za ich rozwiązłością, a droga prawdy będzie przez nich pohańbiona. Z chciwości wykorzystywać was będą przez zmyślone opowieści; lecz wyrok potępienia na nich od dawna zapadł i zguba ich nie drzemie.”
 
Fałszywi i samozwańczy prorocy oraz nauczyciele stanowili jedno z największych zagrożeń dla ludu Bożego, narodu wybranego. Obecnie fałszywi prorocy są zagrożeniem dla kościoła, a także całej ludzkości, o czym czytamy w Księdze Objawienia. Jest to na tyle ważny temat, że w Słowie Bożym znajdujemy wiele fragmentów z ostrzeżeniami przed fałszywymi prorokami i prorokiniami.
 
Już w poprzednim rozdziale czytaliśmy zapowiedź Bożego działania przeciwko fałszywym proroctwom; „Bo nie będzie już pośród domu izraelskiego żadnego fałszywego widzenia i żadnej złudnej wróżby.” Ezech. 12:24

W narodzie izraelskim pojawiali się fałszywy prorocy którzy wzbudzali w ludzkich sercach optymizm i fałszywe poczucie bezpieczeństwa, mówili będzie dobrze, jest dobrze, w momencie gdy było źle. Oszukiwali ludzi, mamili ich ułudą dobrobytu, oczarowywali ich. Ich celem było odwrócenie ludzi od upamiętania się i nawrócenia do Pana Boga. Ich egoizm, chytrość, chęć zysku i popularności,  były ważniejsze od prawdy. Dzisiaj w wielu miejscach również słyszymy złudne wróżby płynące zza kazalnic wypowiadanie przez samozwańczych proroków.

Równolegle do proroka Ezechiela przeciwko fałszywym prorokom występował prorok Jeremiasz w Jerozolimie. Przeczytajmy kilka istotnych fragmentów;

„Prorocy prorokują fałszywie, a kapłani nauczają według własnego widzimisię; mój zaś lud kocha się w tym. Lecz co poczniecie, gdy to się skończy?” Jer. 5:31 „Tak mówi Pan Zastępów: Nie słuchajcie słów proroków, którzy wam prorokują, oni was tylko mamią, widzenie swojego serca zwiastują, a nie to, co pochodzi z ust Pana! Ustawicznie mówią do tych, którzy gardzą słowem Pana: Pokój mieć będziecie. A do tych wszystkich, którzy kierują się uporem swojego serca, mówią: Nie przyjdzie na was nic złego.” Jer. 23:16-17
 
„Wy tedy, wszyscy wygnańcy, których wysłałem z Jeruzalemu do Babilonu, słuchajcie słowa Pana! Tak mówi Pan Zastępów, Bóg Izraela, o Achabie, synu Kolajasza, i o Sedekiaszu, synu Maasejasza, którzy wam prorokowali w moim imieniu kłamliwie: Oto Ja wydam ich w ręce Nebukadnesara, króla babilońskiego, i zabije ich na waszych oczach. I z nich będzie wzięty przykład klątwy dla wszystkich wygnańców z Judy, którzy są w Babilonie, w słowach: Niech z tobą zrobi Pan tak, jak z Sedekiaszem i jak z Achabem, których król babiloński upiekł w ogniu, Ponieważ popełniali bezeceństwo w Izraelu, cudzołożąc z żonami swoich bliźnich i głosząc w moim imieniu słowa kłamliwe, czego im nie poleciłem. A Ja o tym wiem i jestem tego świadkiem - mówi Pan.” Jer. 29:20-23

„Twoi wieszczkowie przepowiadali ci urojone i próżne rzeczy, nie odsłaniali twojej winy, aby odmienić twój los, lecz przepowiadali ci słowa złudne i zwodnicze.” Tren. 2:14

Fałszywi prorocy pojawiali się jako miła alternatywa dla Bożych, niewygodnych, nieprzyjaznych i legalistycznych proroków. Ludzie chcieli słuchać proroctw miłych i łechcących ucho, zapowiadających pokój i dobrobyt. Tak o tej sytuacji piszą prorocy; Izajasz i Amos.

„Gdyż jest to lud przekorny, synowie zakłamani, synowie, którzy nie chcą słuchać zakonu Pana, Którzy mówią do jasnowidzów: Nie miejsce widzeń! a do wieszczów: Nie wieszczcie nam prawdy! Mówcie nam raczej słowa przyjemne, wieszczcie rzeczy złudne! Zejdźcie z drogi, zboczcie ze ścieżki, dajcie nam spokój ze Świętym Izraelskim. Dlatego tak mówi Święty Izraelski: Ponieważ pogardziliście tym słowem i ufacie gwałtowi i przewrotności, i polegacie na niej, Dlatego ta wina stanie się dla was jak rysa grożąca zawaleniem, występująca w wysokim murze, który nagle, w okamgnieniu się rozpada,” Izaj. 30:9-13

„Nadto powoływałem spośród waszych synów proroków, a spośród waszych młodzieńców nazyrejczyków. Czy nie było tak, synowie Izraela? - mówi Pan. Lecz wy poiliście nazyrejczyków winem, a prorokom nakazywaliście: Nie prorokujcie!” Amos. 2:11-12

Twoi prorocy, Izraelu, są jak lisy w ruinach
 
Prorok Ezechiel woła; „Słuchajcie słowa PANA. Tak mówi Pan BÓG. Biada głupim, (nikczemnym i niegodziwym) prorokom, którzy kierują się własnym urojeniem, choć nic nie widzieli.” Dalej czytamy; „Twoi prorocy, Izraelu, są jak lisy w ruinach.”

To bardzo wymowne określenie. Lis symbolizuje złodziejstwo, oszustwo, fałsz, obłudę, niewdzięczność, egoizm, tchórzostwo, żarłoczność, krwiożerczość, pochlebstwa, podstęp, fortel, obłudę, chytrość, przebiegłość, spryt, samochwalstwo, cierpliwość, ostrożność, skrytość.

Lis jest symbolem przebiegłości, krętactwa. O przebiegłym człowieku mówi się, że jest chytry jak lis. Lis jest inteligentny, sprytny i cierpliwy. Umie poruszać się w ludzkim świecie i unikać pułapek. Lis żywi się również padliną. W czasach biblijnych wraz z psami i hienami odgrzebywali groby i jedli ludzkie ciała. Ale nie te cechy tutaj są najważniejsze. Mamy tutaj podkreślone to, że lisy mieszkają w ruinach i w terenach zaniedbanych. To jest bardzo ważna dla nas myśl, bowiem fałszywi prorocy zazwyczaj gnieżdżą się w rozpadających się społecznościach i wspólnotach, żerują na duchowej ruinie ludzi czy wspólnot. Pan Bóg ostrzegał lud izraelski: “Prorocy są jak lisy...” Innymi słowy oznacza to, że nie skupiają swego wzroku i serca jedynie na Bogu, lecz stale kierują je ku chciwości i zaspokojeniu swoich ambicji i pożądliwości, kosztem innych ludzi doprowadzając ich do duchowego upadku i ruiny.
 
O fałszywych prorokach czytamy również w Nowym Testamencie. Ostrzega przed nimi sam Pan Jezus oraz apostołowie. W Księdze Objawienia mamy podaną informację, że nadejdzie czas, gdy cała ludzkość będzie, (a może już jest) pod wpływem fałszywego proroka. „I powstanie wielu fałszywych proroków, i zwiodą wielu, Powstaną bowiem fałszywi mesjasze i fałszywi prorocy i czynić będą wielkie znaki i cuda, aby, o ile można, zwieść i wybranych.” Mat. 24:11, 24

„Umiłowani, nie każdemu duchowi wierzcie, lecz badajcie duchy, czy są z Boga, gdyż wielu fałszywych proroków wyszło na ten świat.” 1 Jan. 4:1 „Lecz byli też fałszywi prorocy między ludem, jak i wśród was będą fałszywi nauczyciele, którzy wprowadzać będą zgubne nauki i zapierać się Pana, który ich odkupił, sprowadzając na się rychłą zgubę. I wielu pójdzie za ich rozwiązłością, a droga prawdy będzie przez nich pohańbiona. Z chciwości wykorzystywać was będą przez zmyślone opowieści; lecz wyrok potępienia na nich od dawna zapadł i zguba ich nie drzemie.”2 Piotr. 2:1-3

„I pojmane zostało zwierzę, a wraz z nim fałszywy prorok, który przed nim czynił cuda, jakimi zwiódł tych, którzy przyjęli znamię zwierzęcia i oddawali pokłon posągowi jego. Zostali oni obaj wrzuceni żywcem do jeziora ognistego, gorejącego siarką.” Obj. 19:20

Pan Bóg zapowiada karę fałszywym prorokom, Ezechiel pisze; „Skoro głosiliście rzeczy próżne i opowiadaliście kłamstwa, to Ja jestem przeciwko wam - wyrocznia Pana BOGA. Podniosę rękę na proroków mających urojone widzenia i głoszących fałszywe przepowiednie. Nie będą uczestniczyć w zgromadzeniu mojego ludu, nie zostaną wpisani do społeczności ludu Izraela i nie wejdą do ziemi Izraela. Tak przekonacie się, że Ja jestem Panem BOGIEM.”

Prorok Jeremiasz i Zachariasz również ostrzegają przed fałszywymi prorokami i podkreślają powagę sytuacji; „I rzekłem: Ach! Wszechmocny Panie, oto prorocy mówią im: Nie ujrzycie miecza, a głód was nie dotknie, lecz dam wam trwały pokój na tym miejscu. A Pan rzekł do mnie: Fałszywie prorokują prorocy w moim imieniu; nie posłałem ich ani nie dałem im poleceń, ani nie mówiłem do nich. Kłamliwe widzenia, marne wieszczby i wymysły swojego serca wam prorokują. Dlatego tak mówi Pan o prorokach, którzy, chociaż ich nie posłałem, prorokują w moim imieniu i mówią: Miecza i głodu nie będzie w tej ziemi; od miecza i głodu poginą ci prorocy. Ludzie zaś, którym oni prorokują, będą leżeć na ulicach Jeruzalemu, padli od głodu i miecza, a nikt ich nie będzie grzebał - ani ich, ani ich żon, ani ich synów, ani ich córek. Tak wyleję na nich ich złość.” Jer.14:13-16

„ W owym dniu - mówi Pan Zastępów wytępię z kraju imiona bałwanów tak, że nie będzie się ich już wspominało, nadto fałszywych proroków i ducha nieczystości usunę z kraju. A gdy wystąpi jeszcze ktoś jako prorok, wtedy jego ojciec i matka, własni jego rodzice, powiedzą do niego: Nie będziesz żył, gdyż mówiłeś kłamstwo w imieniu Pana. Jego ojciec i jego matka, własni jego rodzice, przebiją go, gdy wystąpi jako prorok. I stanie się w owym dniu, że fałszywi prorocy okryją się hańbą, każdy z powodu swego widzenia, gdy wystąpi jako prorok. I nie będą się przyoblekać we włosiennicę, aby mamić.” Zach. 13:2-4

Starożytne przekłady Starego Testamentu

Jak wiadomo, w starożytności mało kto potrafił mówić po polsku… No dobrze – nikt w ogóle nie władał tym językiem. Jednak nie wszyscy mówili po hebrajsku! Istniały różne języki, z których jedne były bardziej znane, a inne mniej. Księgi Starego Testamentu były zazwyczaj spisywane w języku hebrajskim, ale nastały i takie czasy, kiedy ów język zaczął być coraz mniej popularny.

Dzisiaj jest dla nas oczywiste, że Biblię można czytać w najróżniejszych językach. Jednak w starożytności pomysł dokonania przekładu nie zawsze był tak oczywisty. Przyjrzyjmy się bliżej okolicznościom powstania kilku pierwszych tłumaczeń ksiąg biblijnych w historii świata.
 

Aramejskie targumy^[1]

Kiedy Izraelici zostali przesiedleni do Babilonii (początek VI w. przed Chr.), spotkali się tam z powszechnym użyciem języka aramejskiego. Po powrocie do Palestyny większość prostych obywateli mówiła praktycznie tylko po aramejsku. Jedynie kapłani posługiwali się biegle językiem hebrajskim i tylko oni mogli rozumieć zapis ksiąg Starego Testamentu. Nawet wspólne zebrania w synagogach odbywały się w języku aramejskim, ale teksty ksiąg były odczytywane po hebrajsku. Tutaj pojawiał się problem: tylko nieliczni rozumieli odczytywane fragmenty.

Jednak w konserwatywnym nurcie hebrajskim panował pogląd, według którego zapis ksiąg w języku hebrajskim był święty i nienaruszalny. Brało się to stąd, że starożytni Żydzi posuwali się bardzo daleko w interpretacji wielu fragmentów. Wyciągali oni pewne wnioski nie tylko z bezpośredniego przesłania tekstu, ale między innymi z formy jego zapisu.

Jako przykład można podać interpretację jednego z dziesięciu przykazań, dotyczącego święcenia soboty. Zdanie wprowadzające do tego przykazania składa się z pięciu hebrajskich słów. Żydzi uznali, że należy to odnosić do pięciu ksiąg Prawa Mojżeszowego i wyciągnęli wniosek, że kto przestrzega soboty, ten wypełnia całe prawo zapisane w pięciu księgach. 

Tego typu poglądy należy raczej uznać za nadinterpretację Biblii, jednak faktem jest, że dla Żydów taki sposób rozumowania był przyjęty bardzo powszechnie. Gdyby dokonać tłumaczenia ksiąg na inny język, zapis zmieniłby się w dużym stopniu i większość podobnych interpretacji straciłaby sens. Dlatego w środowiskach konserwatywnych nie pozwalano na dokonywanie przekładów. 

Powstało jednak pojęcie objaśniania tekstu. W synagodze odczytywano więc fragment w języku oryginalnym, a następnie wyjaśniano po aramejsku, jakie jest znaczenie tych słów. W praktyce owo objaśnianie bardzo często przypominało dzisiejsze przekłady, ale dla Żydów ważne było, żeby było ono na tyle swobodne, aby nie dało się go nazwać przekładem. W tym celu nieraz celowo oddawano myśli nieco bardziej obrazowymi pojęciami, innym razem dodawano pewne spostrzeżenia, czy interpretację. Robiono wszystko, żeby końcowy efekt można było nazwać jedynie objaśnieniem.

Słowo targum oznacza właśnie wyjaśnianie. Początkowo nie wolno było spisywać targumów, żeby w mentalności ludzkiej nie nabrały one takiego autorytetu, jakim darzono tektyt w języku oryginalnym. Jednak od połowy III w. przed Chr. zaczęto je również spisywać. 

Tak wyglądał stan rzeczy w środowiskach ortodoksyjnych. Dla odmiany w bardziej liberalnych grupach, pomysł przełożenia tekstu nie budził zbyt wielkich kontrowersji.

Dochodzi w związku z tym do pewnego paradoksu, według którego targumy pochodzące z konserwatywnej Palestyny charakteryzują się bardzo małą dosłownością tłumaczenia, podczas gdy targumy pochodzące z innych rejonów (gdzie Żydzi nie trzymali się zbyt mocno hebrajskich zasad wiary) są dużo wierniejszym, skrupulatnym tłumaczeniem.

Do dnia dzisiejszego przetrwały targumiczne tłumaczenia większości ksiąg Starego Testamentu (brakuje ksiąg: Daniela, Ezdrasza i Nehemiasza). Do najsłynniejszych manuskryptów nalezą:

• Targum Onkelosa z III/IV w. po Chr., ceniony bardzo wysoko w środowiskach rabinackich, zawiera tłumaczenie Tory, a jego treść w wersji ustnej pochodzi prawdopodobnie z I/II w. po Chr.
• Targum Jerozolimski II z II w. po Chr., zachowany w kodeksie Neofiti 1, zawiera tłumaczenie Tory, a jego treść pochodzi z czasów przed Chrystusem,
• Targum Jerozolimski I z VII w. po Chr., zawiera tłumaczenie Tory (targumy Jerozolimskie, nazywane Pseudo-Jonatana),
• Targum Jonatana ben Uzziela z I/II w. po Chr., zawierający tłumaczenie pism prorockich.

Podsumowanie części trzeciej: - Rozdziały 9 - 12

Podsumowanie opracowano m.in. na podstawie materiałów ze studium Księgi Ezechiela z Dawidem De Wittem, które odbyło się na jesieni 2014 roku.

Gdy …, siedziałem w swoim domu,
a starsi judzcy siedzieli przede mną, …
Duch uniósł mnie w górę
między ziemię a niebo,
i zaprowadził mnie w widzeniach Bożych do Jerozolimy.

1. Ta część to przede wszystkim wizja odejścia chwały Bożej ze Świątyni i z Jeruzalem. Widzimy jak Bóg jest cierpliwy, jak „ociąga się” z opuszczeniem swojego Domu. Posyła proroków, napomina, wzywa do upamiętania. Ale na próżno. To jest dom przekory, zbuntowany i uparty, który ma oczy ale nie widzi duchowej rzeczywistości. Nie widzi zagrożenia utraty społeczności z Panem Bogiem. To nad czym zastanawialiśmy się w tej część dzieje się na pięć lat przed zburzeniem Jerozolimy, deportacją i wieloletnią niewolą.

2.Wzdychaj i jęcz nad grzechem, który ma miejsce w kościele. W. 9:4 z Księgi Ezechiela to coś, co chciałbym nazwać fragmentem w jakiś sposób tożsamym z nowotestamentowym pochwyceniem. I rzekł Jahwe do niego: Przejdź przez środek miasta, przez środek Jerozolimy, i uczyń znak na czole mężów, którzy wzdychają i jęczą nad wszystkimi obrzydliwościami popełnionymi w nim! Ci którzy doświadczali głębokiego, świętego niezadowolenia przeżyli, gdy przez Jeruzalem przeszli wykonawcy sądu Bożego.

To samo widzimy w przypadku Lota w Sodomie, Noego i potopu, Rachab w Jerycho, i oczywiście tych, którzy zostaną pochwyceni na spotkanie z Panem u kresu wieków. Bóg nie miesza i nie karze niewinnych z winnymi. Pan Jezus też nauczał o oddzieleniu ziarna od plew, pszenicy od kąkolu. To będzie proces bolesny. Ci, którym oszczędzono sądu, to nie ci, którzy jedynie nie uczestniczyli w bałwochwalstwie, lecz ci, którzy smucili się, lamentowali, wzdychali i jęczeli nad grzechem i nieprawością w narodzie wybranym. Ci, którzy jak Lot, byli udręczeni przez rozpustne postępowanie bezbożników (2 Pt 2:7).

3. Współczucie nie jest atrybutem Boga. Atrybut, jest cechą charakterystyczną, co ma zasadnicze znaczenie dla czyjejś natury. Przykładowo, Bóg zawsze jest suwerenny, sprawiedliwy i miłujący. Suwerenność, sprawiedliwość i miłość są atrybutami Boga. Lecz w Księdze Ezechiela 9:10 Bóg powiedział: „Dlatego również i moje oko nawet nie mrugnie i nie zlituje się; postępki ich włożę na ich głowę”. Słowo „litość” חָמַל (chamal) oznacza litość lub patrzenie ze współczuciem. Zatem, Bóg nie zawsze okazuje litość. Istnieje taka fałszywa doktryna (czasami zwana chrześcijańskim uniwersalizmem), która naucza czegoś takiego: „Skoro Jezus umarł za każdego, Bóg wybacza każdemu i dlatego my także powinniśmy wybaczać, nawet jeżeli nie pokutują. Tutaj zakłada się błędnie, że współczucie jest atrybutem Boga. Współczucie jest cechą charakterystyczną Boga, ale nie zawsze stosuje się ona do każdego i do każdej sytuacji. Sprawiedliwość jako atrybut Boga stosuje się zawsze, do każdego i w każdej sytuacji.

4. Wytykaj konkretnych przywódców duchowych po imieniu, którzy knują zło i udzielają złej rady. W Księdze Ezechiela 11:1-2 czytamy: A oto u wejścia do tej bramy było dwudziestu pięciu mężów, wśród których zobaczyłem przywódców ludu: Jaazaniasza, syna Azzura, i Pelatiasza, syna Benajasza. A Jahwe rzekł do mnie: Synu człowieczy! To są mężowie, którzy w tym mieście knują zło i udzielają złej rady.

5. W tej części Pan Bóg pokazuje nam jak nie tworzyć mitów, nie polegać na fałszywym poczuciu bezpieczeństwa i na zwodniczej pewności siebie jakiej dzisiaj mamy wiele w kościele, we wspólnotach. Garnek nikogo nie uratuje. Mimo, że przywódcy zapewniali, że żyją w pokoju i bezpieczeństwie, wewnętrznie ludzie obawiali się inwazji. Bóg powiedział boicie się miecza, więc Ja sprowadzę na was miecz.

6. Pan Bóg przez proroka Ezechiela zarzuca narodowi wybranemu bałwochwalstwo, przemoc fizyczną i psychiczną, , W Księdze Ezechiela padają zarzuty przeciwko czynom i postawom które są dla Pana Boga ohydne i obrzydliwe. Czynami tymi są; bałwochwalstwo, odstępstwo, przewrotność, bezprawie, bezbożność, przemoc fizyczna i psychiczna oraz wyzysk, grabież, a także przelew krwi.

7. Pod koniec jedenastego rozdziału czytaliśmy o tym jak Pan Bóg daje obietnicę; zgromadzę was, dam wam ziemię Izraela, dam wam jedno serce (jedność Izraela) i nowego ducha, usunę serce kamienne, a dam mięsiste. Są jednak dwa warunki: Pan Bóg mówi dalej; „Oni zaś przyjdą do niej i usuną z niej wszystkie jej bóstwa i wszystkie obrzydliwości.” Trzeba będzie jednak zrobić porządek. Skutkiem oczyszczenia ziemi w Izraelu będzie jedno, mięsiste, lekkie i wrażliwe serce, które uzdolni repatriantów do postępowania według Bożych nakazów, przestrzegania i wypełniania Jego praw. Jest jeszcze drugi bardzo istotny warunek, Pan Bóg mówi, zanim tu wrócicie musicie opowiedzieć wśród narodów, do których przyjdziecie, o wszystkich waszych obrzydliwościach, jakie popełniliście wobec Mnie. Dopiero wtedy staniecie się moim ludem, a Ja będę waszym Bogiem.